เอาใจกลุ่มคนรักต้นไม้ด้วยสูตรปุ๋ยหมักพระราชทาน โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพิ่มธาตุอาหารให้แก่ดินด้วยวัสดุใกล้ตัว บำรุงดินให้ร่วนซุย อุดมสมบูรณ์ เหมาะสำหรับการปลูกต้นไม้ ตามพระราชดำริ “ต้นไม้ทุกชนิดต้องการอาหารเพื่อการเติบโต พูดง่าย ๆ คือ เราต้องใส่ปุ๋ยไร่นาสวนของเรา พืชผลจึงจะดีงาม แต่ปัจจุบันนี้ปุ๋ยที่ซื้อตามท้องตลาดแพงเหลือเกิน เรามาทำปุ๋ยหมักใช้เองดีกว่า”
วัสดุอุปกรณ์ในการทำปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน
ขอบอกเลยว่า วัสดุที่นำมาใช้ทำปุ๋ยหมักสูตรพระราชทานนั้น เป็นอุปกรณ์ที่คุณหาได้ใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็น
- ปุ๋ยคอก เช่น มูลสัตว์ ขี้ควาย ขี้วัว ขี้ไก่ ขี้เป็ด ขี้ค้างคาวชนิดใดก็ได้
- ซากพืชที่หาได้รอบบ้าน ได้แก่ ใบไม้ หญ้าแห้ง ผักตบชวา ลำต้นถั่ว ลำต้นข้าวโพด ใบและต้นมันสำปะหลัง สับเป็นท่อน ๆ เพื่อให้เปื่อยเร็ว
- ปัสสาวะคนหรือสัตว์
- พืชตระกูลถั่ว กากเม็ดนุ่น กากถั่ว ซากต้นถั่วชนิดต่าง ๆ
- ดินร่วนพอสมควร (ถ้าเป็นหน้าดินได้ยิ่งดี)
วิธีทำปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน
สามารถทำได้ด้วยตัวเองง่าย ๆ เพียงแค่ 3 ขั้นตอน ดังต่อไปนี้
1. กองในหลุม
หลุมต้องมีขนาด
- ความกว้างประมาณ 1 เมตร
- ความยาว 1 เมตร
- ความลึก 1 เมตร (ถ้ามีการระบายน้ำได้ยิ่งดี)
2. กองในคอก
ปรับดินบริเวณที่จะทำการกองปุ๋ยหมักให้แน่น โดยใช้ไม้ไผ่หรือไม้ชนิดอื่นที่สามารถกั้นเป็นคอก
- ความกว้าง 2 เมตร
- ความยาว 4 เมตร
- ความสูง 1 เมตร
โดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ไว้สำหรับทำปุ๋ยหมัก และใช้ในการกลับกองปุ๋ย ซึ่งต้องทำหลังคาใบจากหรือใบมะพร้าวคลุมหลังคา หรือถ้ามีถุงพลาสติกคลุมฝนได้ยิ่งดี
3. นำวัสดุต่าง ๆ ลงหลุม
โดยนำซากพืชที่เตรียมไว้เกลี่ยลงในกองในคอกหรือกองในหลุมให้เป็นชั้น จากนั้นเหยียบตามขอให้แน่นประมาณคนเหยียบซ้ำแล้วไม่ยุบลงอีก
- ชั้น 1 ต้องให้สูงประมาณ 1 คืบหรือ 30 เซนติเมตร
- รดน้ำให้ชุ่ม
- เอาปุ๋ยคอกโรยทับให้ทั่วกันให้สูงประมาณ 5 เซนติเมตร (ถ้ามีปุ๋ยเคมีสูตร 60 – 20 – 0 หรือ 14 – 14 – 14 แอมโมเนียมซัลเฟตหรือยูเรีย) โรยบาง ๆ ให้ทั่วบริเวณ
- ทับด้วยดินละเอียดหนาประมาณ 2.5 เซนติเมตร
- สลับด้วยซากพืช
- และรดน้ำเป็นชั้น ๆ ทำอย่างนี้จนปุ๋ยเต็มคอก (โดยน้ำที่ใช้รถต้องมีส่วนผสมของปัสสาวะด้วย)
ข้อควรระวังในการทำปุ๋ยคอกสูตรพระราชทาน
- อย่าให้มีน้ำขังหรือรดน้ำมากเกินไป
- อย่าปล่อยให้ปุ๋ยเกิดความร้อน วิธีแก้ง่าย ๆ คือ ให้เติมน้ำลงไปเพื่อลดอุณหภูมิ
- อย่าให้ปุ๋ยมีขนาดกองเล็กเกินไป เพราะจะยากต่อการย่อยสลาย
- อย่าใช้ปุ๋ยเคมีพร้อมกับปูนขาว เพราะอาจทำให้ธาตุไนโตรเจนสลายตัว
เป็นอย่างไรกันบ้างกับการทำปุ๋ยสูตรพระราชทานที่ทั้งง่ายและทำได้จริง วัสดุที่ใช้ก็ล้วนแล้วแต่หามาจากของใกล้ตัวแทบทั้งสิ้น จึงถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับสายรักต้นไม้ที่อยากบำรุงดินให้พืชเจริญเติบโตได้ดี ซึ่งข้อดีของปุ๋ยสูตรนี้ คือ สามารถใช้ได้กับพืชทุกชนิด อีกทั้งยังมีคุณสมบัติทางกายภาพชีวภาพและทางเคมีในดิน ที่สามารถเพิ่มผลผลิตได้ถึง 20 – 30% (ตามการศึกษาวิจัยของกรมพัฒนาที่ดิน) อีกทั้งยังช่วยลดต้นทุนสามารถใช้ร่วมกับปุ๋ยเคมีโดยไม่เป็นอันตรายต่อพืช ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งปุ๋ยคุณภาพดีมาพร้อมกับราคาที่ย่อมเยา